Thâm quầng mắt do đâu? 4 loại quầng và 7 việc làm ở nhà

Thâm quầng mắt thường do di truyền, tăng sắc tố, mạch máu lộ qua lớp da mỏng hoặc bóng đổ từ hõm mắt, chứ không chỉ do thiếu ngủ. Mayo Clinic cho biết quầng thâm thường không phải vấn đề y khoa, và quầng nhẹ đến vừa hay đỡ khi chườm lạnh, kê cao đầu, chống nắng SPF 30 trở lên mỗi ngày.

Bạn đã cố ngủ đủ giấc cả tuần, soi gương buổi sáng vẫn thấy hai vệt sẫm dưới mắt. Bài ăn gì để da đẹp đã nói về dinh dưỡng chung cho làn da. Còn vùng da dưới mắt thì có câu chuyện riêng: mỏng hơn, dễ lộ mạch máu và dễ đổi màu hơn.

Bài này giúp bạn nhận ra mình thuộc loại quầng nào, nguyên nhân hay gặp, chuyện "thiếu chất gì", 7 việc làm được ở nhà và khi nào nên đi khám da liễu.

Điểm chính trong bài:

• Quầng thâm chia 4 loại theo màu: sắc tố, mạch máu, cấu trúc và hỗn hợp (Sarkar, 2016).
• Thiếu ngủ thường không tự gây quầng thâm, nhưng làm quầng sẵn có rõ hơn (Mayo Clinic).
• Chưa có bằng chứng quầng thâm do thiếu một chất cụ thể; thiếu máu làm da nhợt hơn (NHS).
• Quầng thâm và sưng chỉ ở một bên mắt, nặng dần, cần đi khám (Mayo Clinic).

Cập nhật lần cuối: 24/10/2026

1. Thâm quầng mắt là gì, có mấy loại?

Thâm quầng mắt (quầng thâm dưới mắt) là vùng da dưới mí mắt sẫm màu hơn da xung quanh, được chia thành 4 loại: sắc tố, mạch máu, cấu trúc và hỗn hợp. Cách chia này của Huang và cộng sự được tổng quan của Sarkar và cộng sự (Journal of Clinical and Aesthetic Dermatology, 2016) trích dẫn, dựa trên màu sắc bác sĩ quan sát được.

Biết loại quầng giúp bạn hiểu vì sao có người ngủ đủ vẫn thâm, có người chườm lạnh thấy đỡ ngay:

Loại quầng Màu thường thấy Vì sao xuất hiện Sắc tố Nâu Da tăng sắc tố, có thể sau viêm da, dụi mắt, nắng Mạch máu Xanh, tím hoặc hồng Mạch máu lộ qua lớp da mi dưới mỏng Cấu trúc Gần màu da, như bóng đổ Hõm mắt, da chùng theo tuổi tạo bóng Hỗn hợp Pha trộn các màu trên Kết hợp từ hai loại trở lên

Kim Phú Food tổng hợp theo phân loại Huang, trích trong Sarkar và cộng sự (2016). Bảng giúp hiểu nguyên nhân, không dùng để tự chẩn đoán.

Sarkar và cộng sự cũng lưu ý dữ liệu khoa học về quầng thâm còn ít. Một nghiên cứu ở Ấn Độ trên 200 người cho thấy quầng thâm hay gặp nhất ở tuổi 16-25 và ở nữ nhiều hơn nam.

2. Thâm quầng mắt do đâu?

Thâm quầng mắt do nhiều nguyên nhân cộng lại: di truyền, dị ứng và viêm da, dụi mắt, nắng, lão hóa da, cùng các yếu tố như hút thuốc, uống nhiều rượu và căng thẳng, theo Mayo Clinic. Mệt mỏi không phải nguyên nhân gốc, nhưng khiến quầng sẵn có dễ thấy hơn.

2.1. Di truyền và cấu trúc khuôn mặt

Sarkar và cộng sự (2016) ghi nhận quầng thâm có yếu tố gia đình. Nếu bố hoặc mẹ có quầng mắt rõ từ trẻ, bạn cũng có thể dễ có quầng mắt hơn. Theo tuổi, lớp mỡ dưới mắt mỏng đi, da chùng xuống, tạo hõm và bóng đổ.

2.2. Dị ứng, viêm da và thói quen dụi mắt

Mayo Clinic liệt kê dị ứng, viêm da cơ địa, viêm da tiếp xúc và việc dụi, gãi mắt là nguyên nhân hay gặp. Ngứa làm ta dụi mắt. Dụi lâu ngày gây tăng sắc tố sau viêm, quầng càng sẫm hơn.

2.3. Nắng, thuốc lá, rượu và căng thẳng

Tia cực tím làm quầng thâm nặng hơn (Sarkar, 2016). Mayo Clinic kể thêm hút thuốc, uống nhiều rượu và căng thẳng. Sarkar lưu ý nhóm yếu tố lối sống này chưa được chứng minh chắc chắn trên lâm sàng.

2.4. Bọng mắt do giữ nước

Phù nề quanh mắt có thể nặng hơn vào buổi sáng hoặc sau bữa ăn mặn, theo Sarkar và cộng sự (2016). Bọng mắt tạo bóng bên dưới, khiến vùng da trông thâm hơn.

2.5. Vì sao ngủ đủ mà mắt vẫn thâm?

Mayo Clinic cho biết chỉ thiếu ngủ thường không gây ra quầng thâm, nhưng ngủ kém làm quầng sẵn có rõ hơn. Nghiên cứu của Sundelin và cộng sự (Sleep, 2013) chụp ảnh 10 người sau khi ngủ đủ và sau 31 giờ không ngủ: 40 người quan sát đánh giá ảnh thiếu ngủ có quầng thâm hơn, mí sụp hơn, da nhợt hơn. Nếu quầng của bạn là loại sắc tố hay cấu trúc, ngủ thêm khó xóa được.

Nếu bạn hay thức khuya, bài tác hại của thức khuya tổng hợp những ảnh hưởng khác đã được nghiên cứu ghi nhận.

Tóm nhanh: Quầng thâm thường do di truyền, dị ứng, dụi mắt, nắng và tuổi tác; thiếu ngủ chỉ làm quầng sẵn có rõ hơn.

Mayo Clinic lưu ý quầng thâm thường dễ thấy hơn khi bạn mệt, dù mệt mỏi hiếm khi là nguyên nhân gốc.

3. Thâm quầng mắt là thiếu chất gì?

Thâm quầng mắt chưa được chứng minh là do thiếu một vitamin hay khoáng chất cụ thể nào; tổng quan của Sarkar và cộng sự (2016) không xếp thiếu dinh dưỡng vào nhóm nguyên nhân chính. Riêng thiếu máu thiếu sắt có thể làm da nhợt hơn bình thường (NHS), khiến vùng dưới mắt trông tối màu hơn.

Một bài bình luận của Sarkar và Das (Indian Dermatology Online Journal, 2018) nhắc đến một nghiên cứu ghi nhận nhiều người có quầng thâm cũng mắc bệnh mạn tính, cơ địa dị ứng, thiếu máu hoặc kinh nguyệt không đều. Đây là mối liên quan quan sát được, không chứng minh thiếu máu gây quầng thâm.

NHS liệt kê các dấu hiệu thường gặp của thiếu máu thiếu sắt:

• Mệt mỏi, thiếu năng lượng kéo dài.
• Khó thở, tim đập nhanh khi gắng sức nhẹ.
• Da nhợt hơn bình thường.
• Đau đầu, đôi khi rụng tóc nhiều hơn.

Nếu bạn có quầng thâm kèm vài dấu hiệu trên, hãy đi xét nghiệm máu thay vì tự uống viên sắt. NHS cho biết một xét nghiệm máu đơn giản là đủ để xác định, và viên sắt thường do bác sĩ kê khi đã chẩn đoán. Muốn biết món nào giàu sắt để đưa vào bữa ăn hằng ngày, xem bài thực phẩm giàu sắt, kẽm.

Về bữa ăn, có hai điều chỉnh nhỏ bạn có thể thử, dựa trên các nguyên nhân ở mục 2 (gợi ý thực hành):

• Bữa tối bớt mặn nếu bạn hay bị bọng mắt buổi sáng.
• Hạn chế rượu, nhất là vào buổi tối.

Tóm nhanh: Không có "chất bị thiếu" nào gây quầng thâm; nếu kèm mệt, nhợt, khó thở thì nên xét nghiệm thiếu máu.

4. Thâm quầng mắt làm sao cho mờ bớt?

Thâm quầng mắt nhẹ đến vừa thường mờ bớt nhờ thói quen tại nhà: chườm lạnh, kê cao đầu khi ngủ, ngủ đều, kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên, bớt rượu và bỏ thuốc lá, theo Mayo Clinic. Không có cách nào làm quầng biến mất qua một đêm, và kết quả tùy loại quầng.

Bảy việc bạn có thể bắt đầu từ tuần này:

1. Chườm lạnh vài phút: khăn ướt lạnh, thìa ướp lạnh hoặc túi rau đông lạnh bọc vải mềm giúp co mạch máu dễ thấy (Mayo Clinic).
2. Kê thêm gối khi ngủ: đầu cao hơn giúp giảm dịch đọng ở mi dưới (Mayo Clinic).
3. Ngủ đủ và đều giờ: giúp quầng sẵn có bớt rõ. Bài cách ngủ ngon sâu giấc có các bước cụ thể.
4. Chống nắng vùng mắt: kem chống nắng phổ rộng SPF 30 trở lên kể cả ngày âm u, thoa lại thường xuyên (Mayo Clinic); thêm kính râm chống tia UV (Sarkar, 2016).
5. Không dụi mắt: nếu ngứa do dị ứng hay viêm da, hãy điều trị gốc với bác sĩ thay vì gãi.
6. Bớt rượu, bỏ thuốc lá (Mayo Clinic).
7. Kiểm soát dị ứng, viêm da cơ địa, nám cùng bác sĩ (Mayo Clinic).

Một tối "dễ nhớ" có thể như sau (gợi ý thực hành):

• 21h30: rửa mặt nhẹ nhàng, không chà xát vùng mắt.
• 22h00: chườm lạnh 3-5 phút nếu mắt sưng.
• 22h45: kê thêm một chiếc gối, tắt điện thoại, đi ngủ.

💡 Mẹo nhanh: Để sẵn một chiếc thìa inox trong ngăn mát tủ lạnh. Sáng nào thấy mắt sưng, đặt mặt lưng thìa lên mi dưới vài phút trước khi rửa mặt.

Mayo Clinic có nhắc đến kem vùng mắt bán tự do chứa caffeine hoặc vitamin K, có thể giúp quầng mờ phần nào. Hiệu quả không đồng đều, và Mayo lưu ý FDA không quản lý nhóm sản phẩm này như thuốc. Nếu đang dùng mà thấy rát, đỏ, hãy ngưng và hỏi bác sĩ da liễu.

Ngủ đủ không xóa được quầng thâm do di truyền, nhưng giúp quầng sẵn có bớt rõ; kê cao đầu giúp giảm bọng mắt buổi sáng.

Nếu đã kiên trì vài tuần mà không đỡ, bác sĩ da liễu có thể đề xuất thuốc bôi kê đơn hoặc thủ thuật tại phòng khám như peel da, laser hay làm đầy hõm mắt, tùy loại quầng (Mayo Clinic). Lựa chọn nào cũng cần khám trực tiếp, không tự mua dùng.

Tự kiểm tra 10 giây: Quầng mắt của bạn nhạt hơn sau một đêm ngủ ngon, đỡ khi chườm lạnh hay giống hệt nhau dù ngủ đủ, có từ nhỏ, bố mẹ cũng có? Nếu vế đầu → làm đều 7 việc trên. Nếu vế sau → nhiều khả năng do di truyền hoặc cấu trúc; chống nắng, không dụi mắt, và hỏi bác sĩ da liễu nếu muốn điều trị thêm.

Tóm nhanh: Chườm lạnh, kê cao gối, ngủ đều, chống nắng và không dụi mắt là nền tảng; quầng do di truyền cần bác sĩ da liễu tư vấn.

5. Khi nào thâm quầng mắt cần đi khám da liễu?

Bạn nên đi khám khi quầng thâm và sưng chỉ xuất hiện ở một bên mắt và nặng dần, theo Mayo Clinic, hoặc khi đã chăm sóc tại nhà vài tuần mà không đỡ. Quầng thâm kèm ngứa, đỏ, bong vảy, hoặc kèm mệt mỏi, da nhợt cũng là lý do nên gặp bác sĩ sớm.

Những trường hợp nên đặt lịch khám:

• Chỉ một bên mắt đổi màu, sưng và nặng dần theo thời gian.
• Ngứa, đỏ, bong vảy quanh mắt, gợi ý viêm da cơ địa hoặc viêm da tiếp xúc.
• Quầng xuất hiện sau khi dùng thuốc mới, kể cả thuốc nhỏ mắt dài ngày; Sarkar và cộng sự (2016) ghi nhận một số thuốc nhỏ mắt có thể gây tăng sắc tố quanh mắt.
• Kèm mệt mỏi, khó thở, da nhợt, nghi thiếu máu.
• Mảng nâu xám lan rộng ra gò má, thái dương.
• Đã chăm sóc đều vài tuần mà không cải thiện.

⚠️ Lưu ý an toàn: Thuốc bôi làm sáng da, thuốc uống và các thủ thuật vùng mắt chỉ dùng theo chỉ định của bác sĩ da liễu. Không tự bôi sản phẩm làm trắng mua trôi nổi lên vùng da mi mắt mỏng. Đang dùng thuốc nhỏ mắt theo đơn thì đừng tự ngưng; hãy hỏi bác sĩ kê đơn.

Vậy thâm quầng mắt nên bắt đầu xử lý từ đâu? Từ việc nhìn kỹ màu quầng của mình, rồi chọn đúng một hai thói quen phù hợp, thay vì thử mọi mẹo cùng lúc.

Câu hỏi thường gặp

Thâm quầng mắt là thiếu chất gì?

Thâm quầng mắt chưa được chứng minh là do thiếu một chất cụ thể nào. Tổng quan của Sarkar và cộng sự (2016) nêu nguyên nhân chính là di truyền, tăng sắc tố, mạch máu lộ rõ và hõm mắt do tuổi. Thiếu máu thiếu sắt làm da nhợt hơn (NHS), nên nếu kèm mệt, khó thở, hãy đi xét nghiệm máu.

Thâm quầng mắt có trị được không?

Thâm quầng mắt có thể mờ bớt, tùy nguyên nhân. Mayo Clinic cho biết quầng nhẹ đến vừa thường đỡ khi chườm lạnh, kê cao đầu, chống nắng và kiểm soát dị ứng. Nếu không hiệu quả, bác sĩ da liễu có thể đề xuất thuốc bôi kê đơn hoặc thủ thuật phù hợp với từng loại quầng.

Thức khuya có gây thâm quầng mắt không?

Thức khuya thường không tự gây ra quầng thâm, nhưng làm quầng sẵn có dễ thấy hơn, theo Mayo Clinic. Nghiên cứu của Sundelin và cộng sự (Sleep, 2013) cho thấy sau 31 giờ không ngủ, 40 người quan sát đánh giá khuôn mặt có quầng mắt thâm hơn, mí mắt sụp hơn so với khi ngủ đủ.

Thâm quầng mắt do di truyền có hết được không?

Thâm quầng mắt do di truyền thường khó hết hẳn bằng thói quen tại nhà. Tổng quan của Sarkar và cộng sự (2016) ghi nhận quầng thâm có yếu tố gia đình. Bạn vẫn có thể làm quầng bớt rõ bằng chống nắng, ngủ đều, không dụi mắt, và hỏi bác sĩ da liễu về lựa chọn điều trị.

Chườm lạnh có giảm thâm quầng mắt không?

Chườm lạnh có thể làm quầng thâm mờ tạm thời, nhất là loại do mạch máu và bọng mắt. Mayo Clinic gợi ý đặt khăn ướt lạnh, thìa ướp lạnh hoặc túi rau đông lạnh bọc vải mềm lên vùng dưới mắt vài phút để làm co các mạch máu dễ thấy.

Đọc tiếp:

• Ăn gì để da đẹp? 6 nhóm chất và thực phẩm Việt dễ mua
• Tác hại của thức khuya: 8 điều nghiên cứu ghi nhận
• Cách ngủ ngon sâu giấc: vào giấc nhanh, ít thức giữa đêm
• Ăn gì để bổ sung sắt và kẽm? Thực phẩm giàu sắt, kẽm

Muốn chăm da từ bữa ăn hằng ngày? Đọc tiếp bài ăn gì để da đẹp.

Thông tin trong bài mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ da liễu.

Nguồn tham khảo:

1. Dark circles under eyes: Causes, self-care and when to see a doctor — Mayo Clinic — dùng cho sapo, Điểm chính, mục 2, 4, 5 và FAQ (danh sách nguyên nhân; mệt làm quầng rõ hơn; chườm lạnh, kê gối, ngủ, chống nắng SPF 30, bớt rượu, bỏ thuốc; sản phẩm chứa caffeine, vitamin K không được FDA quản lý; thuốc kê đơn, laser, peel, làm đầy; khám khi một bên mắt sưng, đổi màu nặng dần).
2. Periorbital Hyperpigmentation: A Comprehensive Review — Sarkar et al., J Clin Aesthet Dermatol 2016 — dùng cho Điểm chính, mục 1-5 và FAQ (phân loại Huang; yếu tố gia đình; UV làm nặng; thiếu ngủ, stress, rượu, thuốc lá chưa chứng minh lâm sàng; phù nặng hơn buổi sáng, sau bữa mặn; thuốc nhỏ mắt gây tăng sắc tố; kính chống UV; nghiên cứu 200 người, tuổi 16-25, nữ nhiều hơn).
3. Periorbital Hyperpigmentation: What Lies Beneath? — Sarkar, Das, Indian Dermatol Online J 2018 — dùng cho mục 3 (bệnh mạn tính, cơ địa dị ứng, thiếu máu, kinh nguyệt không đều đi kèm ở người có quầng thâm).
4. Cues of fatigue: effects of sleep deprivation on facial appearance — Sundelin et al., Sleep 2013 — dùng cho mục 2 và FAQ (10 người, 31 giờ không ngủ, 40 người đánh giá: quầng thâm hơn, mí sụp, da nhợt).
5. Iron deficiency anaemia — NHS — dùng cho Điểm chính, mục 3 và FAQ (mệt, khó thở, tim đập nhanh, da nhợt hơn bình thường, đau đầu, rụng tóc).

Nội dung được đội ngũ biên tập Kim Phú Food kiểm tra nguồn và đối chiếu quy định quảng cáo thực phẩm trước khi đăng. Cập nhật lần cuối: 24/10/2026.

Kim Phú FOOD – Đồng hành cùng lối sống khỏe mạnh mỗi ngày. Sống khỏe bắt đầu từ những lựa chọn nhỏ tích cực. Chỉ cần tốt hơn 1% mỗi ngày, bạn đã tạo nên một hành trình tuyệt vời!